بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اِلهى عَظُمَ الْبَلاَّءُ وَبَرِحَ الْخَفاَّءُ وَانْکَشَفَ الْغِطاَّءُ وَانْقَطَعَ الرَّجاَّءُ وَضاقَتِ الاْرْضُ وَمُنِعَتِ السَّماَّءُ واَنْتَ الْمُسْتَعانُ وَاِلَیْکَ الْمُشْتَکى وَعَلَیْکَ الْمُعَوَّلُ فِى الشِّدَّهِ وَالرَّخاَّءِ اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمَّدٍ اُولِى الاْمْرِ الَّذینَ فَرَضْتَ عَلَیْنا طاعَتَهُمْ وَعَرَّفْتَنا بِذلِکَ مَنْزِلَتَهُمْ فَفَرِّجْ عَنا بِحَقِّهِمْ فَرَجاً عاجِلا قَریباً کَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُ یا مُحَمَّدُ یا عَلِىُّ یا عَلِىُّ یا مُحَمَّدُ اِکْفِیانى فَاِنَّکُما کافِیانِ وَانْصُرانى فَاِنَّکُما ناصِرانِ یا مَوْلانا یا صاحِبَ الزَّمانِ الْغَوْثَ الْغَوْثَ الْغَوْثَ اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى اَدْرِکْنى السّاعَهَ السّاعَهَ السّاعَهَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ الْعَجَلَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَآلِهِ الطّاهِرینَ


خطبه مکه
نویسنده : - ساعت ۱۱:۱٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/٩/۱٤
 

سلام.

تو این شبا همه روضه و ذکر مصیبت می شنون. منم نمی خوام اینجا مقتل بنویسم. به نظرم رسید بد نیست یه نگاهی به گوشه ای از علت واقعه عظیم عاشورا داشته باشیم. واقعه ای که شاید کامل ترین حرکت اسلامی طول تاریخ باشه.

متاسفانه خیلی شده که روضه ها از شان و منزلت ائمه به دوره. البته این از اون دسته چیزاییه که به قول یکی از معلمامون حتی یک دونشم زیاده. روضه هایی که بعضا یا دور از واقعیته یا سندیت نداره. بعضی وقتا چیزایی راجع به حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س) و خلاصه نوامیس خدا گفته میشه که شاید اگه همونا رو به زن و بچه طرف بگی بیچارت کنه. حالا خودش ... یا افتخار بعضی هیئتا که کم هم نیستن یا اقلا کم شهرت نیستن شده برهنه سینه زدن و بعضی مداحی ها شده گریه واسه یه قاب عکس خالیه روی دیوار... بماند... شاید بعدا راجع به این موضوع بیشتر نوشتم.

اون چیزی که امشب میخوام بخونیم بخش هایی ازخطبه حضرت امام حسین (ع) هست که توی مکه در حضور بسیاری از بزرگان و صحابه و علما ایراد فرمودند و شاید بهترین و کاملترین مضامین از اهداق قیام عاشوراست. بخش عمده ای از این خطبه هم در مورد موضوع اصلیه این دفعه است. یعنی امر به معروف و نهی از منکر...   

در این‌ خطبه‌ می فرماید:

«و قال‌ - (المؤمنون‌ والمؤمنات‌ بعضهم‌ اولیاء بعض‌یأمرون‌بالمعروف‌ و ینهون‌ عن‌ المنکر) فبدء الله بالامر بالمعروف‌ و النهی عن‌المنکردعاء الی الاسلام‌...؛ خداوند فرموده‌ مردان‌ و زنان‌ مؤمن‌ سرپرست‌ یکدیگرند امربه‌ معروف‌ و نهی از منکر می کنند. پس‌ ما می بینیم‌ که‌ خداوند با امر به‌ معروف ‌ونهی از منکر به‌ عنوان‌ دو واجب‌ آغاز کرده‌، زیرا خدا عالِم‌ بود که‌ هرگاه‌ امر به‌ معروف‌ونهی از منکر عملی شود همه‌ واجبات‌ آسان‌ می شود، زیرا آن‌ دو دعوت‌ به‌ اسلام‌هستند.» باز در مقام‌ بیان‌ هدف‌ از قیامش‌ فرمود: «همانا من‌ به‌ علت‌ خوش‌ گذرانی و افراط ‌در شادی و یا به‌ قصد تبه‌ کاری و ستم‌ کاری قیام‌ نکردم‌، بلکه‌ فقط‌ در جست‌ جوی اصلاح‌در امت‌ جدم‌ قیام‌ کردم‌، قصدم‌ این‌ است‌ که‌ امر به‌ معروف‌ و نهی از منکر بکنم‌ و به‌ سیرة‌جدم‌ و پدرم‌ علی عمل‌ کنم‌...».
‌امیر مؤمنان‌(ع) در عظمت‌ آن‌ می فرماید: «تمام‌ کارهای خیر و جهاد در راه‌ خدا در برابر امر به‌ معروف‌ و نهی از منکر نیست‌، مگر مانند قطرة‌ کوچکی در مقابل‌ اقیانوس‌ بزرگی واز آن‌ برتر، کلمه‌ حقی است‌ نزد پیشوای ستمگری.»

امام ، اولیای خود را پند می دهد و می فرماید: «چرا مردان‌ خدا و علمای یهود، آنها(یهودیان‌) را از سخن‌ گناه‌ و خوردن‌ حرام‌ باز نمی دارند؟ چقدر زشت‌ است‌ کاری که‌ این‌علمای یهود می کنند» و فقط‌ به‌ این‌ جهت‌ خدا عیب‌ آنها را اظهار فرموده‌ که‌ آنان‌(علمای یهود) مقابل‌ چشم‌ خود می دیدند که‌ عمل‌ منکر و فساد مرتکب‌ می شوند، ولی آنان‌ را از آن‌ فساد و منکر نهی نمی کردند، به‌ سبب‌ آن‌ چیزی که‌ از آنان‌ ظالمان‌ می گرفتندو از آنان‌ می ترسیدند، در حالی که‌ خداوند می فرماید: «از مردم‌ نترسید، از خدا بترسید...» .بعد، ای حاضران‌! شما جماعتی هستید که‌ به‌ علم‌ مشهورید و به‌ نیکی یاد می شوید و به‌خیرخواهی معروف‌ هستید به‌ سبب‌ خدا در دل‌های مردم‌ هیبت‌ دارید، که‌ افراد باشخصیت‌ از شما هراسان‌ و افراد ناتوان‌ در مقابل‌ شما احترام‌ کنان‌. کسانی که‌ شما از آنهابرتر نیستید و حقی بر آنها ندارید، شما علما در راه‌ حوائج‌ مردم‌ وساطت‌ می کنید وقتی که‌از عهدة‌ آن‌ برنیایند.
شما با هیبت‌ پادشاهان‌ و یا بزرگواری اشراف‌ راه‌ می روید. مگر نه‌ این‌ است‌ که‌همه‌ اینها را به‌ سبب‌ این‌ که‌ مردم‌ از شما انتظار دارند (که‌ به‌ وظیفه‌ الهی قیام‌ کنید) به‌دست‌ آورده‌اید؛ اگر چه‌ شما از بیشتر وظائف‌ الهی کوتاهی می کنید. پس‌ شما در حق‌پیشوایان‌ استخفاف‌ کردید، شما حق‌ افراد ناتوان‌ را تباه‌ و حق‌ خودتان‌ را به‌ خیال‌ خودتان‌مطالبه‌ کردید، شما نه‌ در راه‌ خدا مالی صرف‌ کردید و نه‌ جان‌ خود را در راه‌ کسی که‌ شما راآفریده‌ به‌ مخاطره‌ انداختید و نه‌ در راه‌ خدا با خویشاوندان‌ خود دشمنی کردید. شما از خدابهشت‌ و همسایگی پیامبران‌ و در امان‌ بودن‌ از عذاب‌ توقع‌ دارید.
ای کسانی که‌ ازخدا توقع‌ بیجا دارید! من‌ ترسیدم‌ عذابی از عذاب‌های خدا بر شمانازل‌ شود، زیرا به‌ خاطر کرامت‌ خدا به‌ مقامی رسیدید که‌ از دیگران‌ برتر شدید و مورداحترام‌ قرار گرفتید و شما به‌ خاطر خدا در میان‌ بندگانش‌ مورد احترام‌ قرار گرفتید.
در حالی که‌ شما می بینید که‌ پیمان‌های خدا گسسته‌ شده‌ و شما اصلاً از این‌ حادثه‌وحشت‌ نمی کنید، ولی برای گسستن‌ پیمان‌های بعضی از پدرانتان‌ ناراحت‌ می شوید.
پیمان‌ رسول‌ خدا کنار زده‌ شد و کوران‌ و لال‌ها و زمین‌ گیرها در شهرها بی سرپرست‌ مانده‌اند و شما به‌ آنان‌ ترحم‌ نمی کنید، نه‌ مقام‌ خود را می شناسید و نه‌ کاری که‌ وظیفه‌ مقام‌ شما است‌ انجام‌ می دهید، ولی با دورویی و تملق‌ نزد ستم‌کاران‌ آرامش‌پیدا می کنید، تمام‌ آنچه‌ خدا به‌ شما فرمان‌ داده‌ - از قبیل‌ نهی از منکر دیگران‌ و نهی ازمنکر بین‌ خودتان‌ - غافلید. مصیبت‌ شما از همه‌ مردم‌ بزرگ‌تر است‌، به‌ جهت‌ آن‌ مقام‌علمایی که‌ شما ادعا می کنید، اگر ظرفیت‌ آن‌ را داشته‌ باشید و این‌ به‌ سبب‌ این‌ است‌ که‌جریان‌ امور اجتماع‌ و احکام‌ آن‌ در دست‌ علمای الهی است‌ که‌، امانت‌ داران‌ حلال‌ و حرام‌هستند.
      اکنون‌ این‌ مقام‌ از شما گرفته‌ شده‌، زیرا از اطراف‌ حق‌ پراکنده‌ شده‌اید. بعد از این‌که‌ دلیل‌ واضح‌ به‌ شما رسیده‌، هر کدام‌ در زبان‌ خود سخنی گفته‌اید و اگر شما به‌ اذیت‌ظالمان‌ صبر می کردید و در راه‌ خدا مشقت‌ِ این‌ وظیفه‌ را بر خود هموار می نمودید کارهای خدا بر شما عرضه‌ می شد و از شما صادر می گردید، ولی شما ستم‌ کاران‌ را به‌ خود راه‌ دادیدو کارهای خدا را به‌ دست‌ آنان‌ سپردید تا آنان‌ کارهای شبهه‌ ناک‌ و راه‌های شهوت‌رانی راادامه‌ دهند. فرار شما از مرگ‌ و علاقة‌ زیاد شما به‌ این‌ زندگانی دنیا - که‌ بالاخره‌ از شماجدا خواهد شد - آنان‌ را بر شما مسلط‌ کرده‌، پس‌ شما ناتوان‌ها را به‌ دست‌ آنان‌ سپردید.خدا دربارة‌ آنچه‌ با هم‌ نزاع‌ داریم‌ حاکم‌ و در آنچه‌ بین‌ ما پیدا شد قاضی می باشد»
.

تو ادامه مطلب چند تا حدیث و آیه قرآن در مورد امر به معروف و نهی از منکر گذاشتم. کلا هم بگم علت اینکه معمولا احادیث رو توی ادامه مطلب می گذارم اینه که هم صفحه شلوغ نشه و مهمتر اینکه حدیث و ایه دست نوشته من و گلچین نظر و حس و حال من نیست که اگه حال و حوصله نداشتیم با اسکرول موس رد شیم بریم. حرمتشون حفظ شه برای کسایی که می خوان حدیث بخونن. ان شاءالله که با خوندن حدیث و آیات چشم دلمون روشن شه.

التماس دعا.

یا علی...


حضرت امام محمد باقر(ع) می فرماید: «ان الامر بالمعروف و النهی عن المنکر فریضه عظیم بها تقام الفرائض ...» یعنی امر به معروف و نهی از منکر واجب عظیم و بزرگی است که پابرجایی سایر واجبات به آن بستگی دارد.

برای همین از سه دیدگاه مرور می |کنیم:

الف- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم

1.  "یؤمنون بالله و الیوم الآخر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین"‌(2)

به خدا و روز واپسین ایمان می آورند؛ امر به معروف و نهی از منکر می کنند؛ و در انجام کارهای نیک، پیشی می گیرند؛ و آنها از صالحانند. ‌(3)

2.     "ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و اولئک هم المفلحون"‌(4)

باید از میان شما، جمعی دعوت به نیکی، و امر به معروف و نهی از منکر کنند. و آنها همان رستگارانند.‌(5)

3.     "کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله".‌(6)

شما بهترین امتی بودید که به سود انسان‌ها آفریده شده اند،؛ چه اینکه امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و به خدا ایمان دارید. ‌(7)

4.     "ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ایتاء ذی القربی و ینهی عن الفحشاء و المنکر..." ‌(8)

خداوند به عدل و احسان و بخشش به نزدیکان فرمان می دهد؛ و از فحشا و منکر و ستم، نهی می‌کند..‌(9)

ب- امر به معروف و نهی از منکر از نگاه معصومین(ع)

1-  قال رسول الله(ص): "... اذا لم یامروا بالمعروف و لم ینهوا عن المنکر ... سلط الله علیهم شرارهم فیدعوا عند ذلک خیارهم فلایستجاب لهم"‌(15)

پیامبر اکرم(ص) می فرمایند: ... زمانی که امر به معروف و نهی از منکر نکردند... خداوند متعال، بدترین و شرورترین آنها را بر آنان مسلط می کند، پس در این هنگام دعا می کنند ولی دعای آنان مستجاب نمی شود.

2-  قال رسول الله(ص): "الا اخبرکم عن اقوام لیسوا بانبیاء و لا شهداء یغبطهم الناس یوم القیامه بمنازلهم من الله عز و جل، علی منابرهم من نور.   قیل: من هم یا رسول الله؟  قال: هم الذین یحببون عبادالله الی الله و یحببون الله الی عباده.  قیل: هذا حببوا الله الی عباده فکیف یحببون عبادالله الی الله؟   قال: یامرونهم بما یحب الله و ینهونهم عما یکره الله فاذا اطاعوهم احبهم الله".‌(16)

پیامبر اکرم(ص) در رابطه با اهمیت امر به معروف و نهی از منکر فرمودند: آیا شما را از کسانی خبر دهم که نه انبیا و نه شهدا هستند ولی مردم(انبیا و شهدا) به مقام و مرتبت و جایگاه آنان در پیش خدا که بر منبرهایی از نور هستند غبطه می خورند؟  سؤال شد: ای رسول خدا(ص) آنان چه کسانی هستنند؟  پیامبر(ص) فرمود: آنان کسانی هستند که بندگان خدا را محبوب خدا و خدا را محبوب بندگانش می گردانند.  سؤال شد: معنای محبوب گردانیدن خدا در پیش بندگانش معلوم است اما چگونه بندگان خدا را محبوب خدا می گردانند؟  پیامبر(ص) در جواب فرمود: به چیزی که خداوند متعال دوست دارد دعوت می کنند و از چیزی که خداوند متعال بدش می آید نهی می کنند، پس هنگامی که بندگان خدا، او را اطاعت می کنند محبوب خدا می گردند و خداوند متعال آنان را دوست می دارد.

3-  قال رسول الله(ص): "من امر بالمعروف و نهی عن المنکر فهو خلیفه الله فی ارضه و خلیفه رسول الله و خلیفه کتابه"‌(17)

رسول خدا(ص) فرمودند: کسی که امر به معروف و نهی از منکر کند، جانشین خدا، پیامبر خدا(ص) و کتاب خدا در روی زمین است.

4-    قال امیر المؤمنین علی(ع): "لاتترکوا الامر باالمعروف و النهی عن المنکر فیول علیکم شرارکم".‌(18)

امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) فرمودند: امر به معروف و نهی از منکر را رها نکنید در غیر این صورت بدترین شما بر شما حاکم می شوند.

5-    قال الحسین(ع): "... انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی، ارید ان آمر بالمعروف و انهی عن المنکر...". ‌(19)

امام حسین علیه السلام در نامه معروفش به برادرش محمد حنفیه در باره فلسفه قیامش در فرازی می فرماید: من برای اصلاح امت جدم رسول خدا(ص) قیام کردم، می خواهم امر به معروف و نهی از منکر نمایم...

ج- سیر امر به معروف و نهی از منکر از منظر قرآن

به طور کلی اگر آیات قرآن را در مورد امر به معروف و نهی از منکر بررسی کنیم، می بینیم که از ذات پاک خداوند صادر شده و پیامبران، حاکمان صالح، مجموعه امت و فرد فرد جامعه موظف به اجرای آن هستند. برای شناخت این مراتب، رتبه بندی زیر قابل توجه است:

1-  ذات پاک خداوند متعال: "ان الله یامر بالعدل و الاحسان و ینهی عن الفحشاء و المنکر و البغی ...." ‌(10) در اینجا به خاطر اهمیت این دو فریضه ذات خداوند متعال به عنوان آمر به معروف و ناهی از منکر می باشد.

2-  پیامبر اکرم(ص) " ... یامرهم بالمعروف و ینهاهم عن المنکر.... "‌(11) در این مرتبه خاتم پیامبران حضرت محمد(ص) به این عنوان انتصاب داده شده است.

3-  حاکمان صالح(امامان): "الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلوه و آتوا الزکوه و امروا بالمعروف و ینهوا عن المنکر ..." ‌(12) در مرتبه سوم کسانی که قدرت و مکنت در روی زمین به آنان داده شده است موظف به برپاداشتن نماز، پرداختن زکات و امر به معروف و نهی از منکر شده اند.

4-  هیئت های امر به معروف و نهی از منکر: "و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف و ینهون عن المنکر ..." ‌(13) در مرتبه چهارم گروههایی از مردم که این شایستگی را پیدا می کنند که دیگران را دعوت به خیر و صلاح می کنند و امر به معروف و نهی از منکر می کنند.

5-  مجموعه امت: "کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله ..." ‌(14) در مرتبه پنجم نیز همه مردم موظف به انجام این فریضه الهی شده اند، براین اساس تمام آحاد افراد مؤمن و متدین مأمور به انجام این دو فریضه الهی هستند.

 

 

پی نوشت:

‌1 - وسائل الشیعه، ج11، ص395.

‌2 - آل عمران- 114.

‌3 - قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم: انتشارات امیرالمؤمنین(ع)، 1378شمسی، ص64

4 - آل عمران- 104.

‌5 - قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم: انتشارات امیرالمؤمنین(ع)، 1378شمسی، ص63

6 - آل عمران- 110.

‌7 - قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم: انتشارات امیرالمؤمنین(ع)، 1378شمسی، ص64

‌8 - نحل- 90.

9 - قرآن کریم، ترجمه ناصر مکارم شیرازی، قم: انتشارات امیرالمؤمنین(ع)، 1378شمسی، ص277.

 10 -نحل- 90.

11 - اعراف- 157.

 ‌12 -  حج- 41.

 ‌13 - آل عمران- 114.

 ‌14 - آل عمران- 110.

 ‌15 - تحف العقول، ص51.

 ‌16 - مستدرک الوسائل، ج2، ص182.

 17 - مجمع البیان، ج2، ص486.

‌18 - نهج البلاغه، نامه 47.

‌19 - ره توشه راهیان نور ویژه محرم الحرام، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1376شمسی، ص185.


 
comment نظرات ()